پرتال تبیان مهدویت
لینک های اصلی
پرتال تبیان مهدویت

image_pdfimage_print

مقدمه

به طور کلى ارتباط روحى با هریک از معصومان علیهم السلام نیازمند مقدماتى است که با تحقق آنها مى توانیم به آن دست یافت. به عنوان مثال، براى دیدن امام عصرعلیه السلام در عالم رؤیا وخواب، دستورالعمل هایى در کتاب هاى دعا ذکر شده است که با انجام آن دستورات مى توان در عالم رؤیا به محضر امام عصر ارواحنا فداه شرفیاب شد؛ همچنین در ارتباط روحى نیز باید با انجام اعمالى که موجب حصول این ارتباط مى شود، خود را آماده ى این نوع ارتباط کرد.

حال این سؤال پیش مى آید که مقدمات به وجود آمدن ارتباط روحى چیست؟ چه مقدماتى را باید انجام داد تا به این مهم دست یافت؟ بدیهى است هر شخصى که بخواهد با خداى تعالى ومعصومان علیهم السلام مرتبط شود، باید قبل از هر چیزى نفس خود را تهذیب کرده، روح خویش را از غیر خدا منقطع نماید؛ هر چه این انقطاع براى او بیشتر حاصل شود، اتصالش با عالم ملکوت بیشتر خواهد شد، به عبارت دیگر وقتى شخص خود را از تمام زخارف دنیوى ومادى، واز تمام مخلوقات غیر از معصومان علیهم السلام منقطع کرد وبه کمال انقطاع رسید، این جا است که آن ارتباط روحى مورد بحث تحقق پیدا خواهد کرد وشخص منقطع خود را متصل ومرتبط با خداى تعالى ومعصومان علیهم السلام خواهد دید.

حضرت على علیه السلام در این باره مى فرمایند:

الوصله باللّه فى الانقطاع عن الناس؛ متصل شدن به خداى تعالى، در منقطع شدن از مردم است.

یا در فرازى دیگر مى فرمایند:

لن تتصل بالخالق حتى تنقطع عن الخلق (مخلوق)؛ هرگز متصل ومرتبط با خداى تعالى وخالق خود نخواهى شد مگر با منقطع شدن از خلق او (مخلوقش).(۱)

پس اگر ما امیدى جز او نداشته وفقط دست توسل به سوى او دراز کنیم واو را مؤثر در تمام امور بدانیم، آن زمان است که داراى ارتباط روحى با او شده وبا این ارتباط روحى به وصال خواهیم رسید.

در اصول کافى به نقل از حفص بن غیاث آمده است که امام صادق علیه السلام فرمود: اگر یکى از شما مى خواهد هر چه را که از پروردگارش درخواست مى کند خدا به او عطا کند، باید از مردم مأیوس شود، وامیدى جز خداى تعالى نداشته باشد؛ هنگامى که خداى تعالى این را از دل سائل بداند، هر چه او بخواهد، به او عطا مى کند.(۲)

وبه قول شاعر:

گر خواهى گیرى دامن دوست * * * برو دامن از هر چه غیر اوست، درچین(۳)

انواع انقطاع

الف – انقطاع موقتى (لحظه اى) وویژگى هاى آن

این نوع انقطاع به صورت غیردائم است وبیشتر در حالت ها، مکان ها وزمان هایى خاص به وجود مى آید وباعث ارتباط شخص با امام عصر وسایر معصومان علیهم السلام مى شود. اگر به اشخاصى که به آنها انقطاع موقت دست داده ولحظه اى با معصومان علیهم السلام ارتباط روحى برقرار کرده ومورد لطف مادى ومعنوى قرار گرفته اند، رجوع کنیم واز چگونگى ارتباط آنها سؤال نماییم؛ بدون استثنا جواب خواهند داد که در یک جو معنوى ودر یک لحظه، تمام تعلقات دنیوى وامیدها را از غیر خداى تعالى برداشته وصرفاً متوجه ى خداى تعالى ویا امام علیه السلام شده اند ومورد عنایت وتوجهات خاص آنها قرار گرفته اند؛ شاید این نوع انقطاع وارتباط بارها براى افراد مختلف اتفاق افتاده است وحتى خود بارها به چشم دیده ایم.

اما باید خاطرنشان کرد در این ارتباط روحى که در یک لحظه تحقق پیدا مى کند، چند ویژگى به چشم مى خورد:

نخست اینکه این نوع ارتباط براى همه ى افراد از هر دین مذهبى که مى خواهد باشد، قابل تحقق است والبته این ارتباط نمى تواند دلیل حقانیت مذهب واعتقادشان باشد. دوم آنکه افرادى که از تمام اسباب وعوامل زمینى مأیوس مى شوند، به این نوع ارتباط روحى دست پیدا مى کنند . سوم اینکه در این انقطاع، بسیار اتفاق افتاده است که اشخاص پس از برطرف شدن مشکلاتشان وبرآورده شدن نیازهایشان، باز به انجام گناهان بازمى گردند وخداى تعالى ومعصومان علیهم السلام را فراموش مى کنند. خداى تعالى در آیاتى متعدد در وصف این اشخاص مى فرماید:

(فاذا رکبوا فى الفلک دعواالله مخلصین له الدین؛ فلمّا نجّاهم الى البر اذا هم یشرکون)؛(۴)

زمانى که سوار کشتى مى شوند واز همه ى وسایل دیگر قطع مى گردند؛ خداى تعالى را با خلوص (کمال انقطاع) مى خوانند؛ ولى وقتى آنها به خشکى باز مى گردند،مشرک شده وبا دیگران پیوند مى کنند.

با توجه به این سه ویژگى که براى انقطاع موقت بیان کردیم، این ارتباط با بروز مشکلات ومصائب گوناگون صورت مى گیرد، وپس از رفع آنها، ارتباط نیز دوباره قطع شده وتا رسیدن مصائب، مشکلات وابتلاءات دیگر برقرار نخواهد شد.

ب – انقطاع دائمى (مستمر) وویژگى هاى آن

انقطاع دائمى، انقطاعى است که به طور دائمى ومستمر صورت گرفته وشخص مرتبط، بدون وقفه با امام زمان علیه السلام ومعصومان علیهم السلام در ارتباط است.

این انقطاع نسبت به انقطاع غیردائمى بلکه نسبت به تمامى ارتباطاتى که در مباحث ومقالات گذشته بیان شده است، از اهمیت فوق العاده اى برخوردار است. در این جا به برخى ویژگى هاى این انقطاع اشاره مى کنیم:

۱- در ارتباط دائمى، مکان وزمان خاصى که اکثراً در ارتباطات دیگر، خصوصاً ارتباط روحى موقتى، باید رعایت شود، وجود ندارد وشخص مرتبط هیچگاه، چه در حال خواب ویا بیدارى، چه در مکان هاى شلوغ وچه خلوت ، چه شب وچه روز و… از یاد وذکر وارتباط با خداى متعال وائمه معصوم علیهم السلام غافل نشده ودر همه حال به یاد آن عزیزان خصوصاً امام زمان علیه السلام مى باشد. خداى تعالى در وصف چنین اشخاصى که همیشه مرتبط ومتذکر خداى تعالى مى باشند، مى فرماید:

(رجالٌ لا تلهیهم تجاره ولا بیعٌ عن ذکراللّه…)(۵).

مردان مهذبى که هیچ کسب وتجارتى، آنها را از یاد خداى جل جلاله غافل نمى گرداند….

۲- این ارتباط (همان طور که قبلاً به طور مختصر بدان اشاره شد) بهترین راهى است که مى توان وبا اراده خود با امام زمان علیه السلام مرتبط شویم ومورد ارشاد وراهنمایى آن وجود مقدس قرار بگیریم.

۳- این ارتباط به علت ویژگى هایى که دارد، مختص اولیاءا لله بوده وعمومیت ندارد؛ البته ناگفته نماند که راه بر روى تمام مردم دنیا براى رسیدن به ارتباط دائمى با امام زمان علیه السلام باز است؛ ولى مردم با غفلت از یاد خدا، وامامشان خود را از این امر مهم محروم ساخته اند؛ از این رو، این ارتباط در بین عموم مردم مشاهده نمى شود مگر در زمان ظهور امام زمان علیه السلام که آن زمان، زمان حیات طیّبه ودوران زندگى حقیقى بنى آدم است.

لوازم وزمینه هاى انقطاع دائمى

پس از دانستن معناى انقطاع دائمى وویژگى هاى آن، نکته ى دیگرى که قابل توجه مى باشد این است که چگونه مى توان از غیر خداى تعالى ومعصومین بالاخص قطب عالم امکان، حضرت ولى عصر ارواحنافداه منقطع شد؟

در جواب باید گفت براى مثال دو دوست وقتى مى توانند با یکدیگر مرتبط شوند ودوستى آنها پابرجا بماند، که موانعى را که باعث جدایى بین او ومحبوبش مى شود برطرف کرده، با انجام خواسته هاى محبوبش ، خود را بیش از پیش به او نزدیک کند وقرب روحى ومعنوى وحتى ظاهرى با او پیدا کند. امامان معصوم علیهم السلام بالاخص امام عصر علیه السلام نیز محبوب شیعیان ومحبینشان هستند وباید به ائمه اطهارعلیه السلام محبت کرد؛ زیرا این اظهار محبت به آنها، واجب است(۶)؛ اما چگونه مى توان این دوستى را پایدار ودائمى کرد واین دوست وپدر مهربان؛ یعنى امام زمان علیه السلام را از خود راضى کرد تا دائماً با آن عزیز در ارتباط باشیم؟

در جواب باید گفت: انجام دادن دستوراتى که مورد عنایت آنها است ، یعنى همان دستوراتى که شارع مقدس اسلام براى ما قرار داده وملزم به انجام یا ترک آن فرموده است، مهم ترین عامل براى ارتباط وانقطاع مى باشد؛ همان طور که امام عصر علیه السلام در نامه اى که براى شیخ مفید رحمه الله ارسال داشتند، شیعیان را سفارش وتوصیه به اعمالى فرمودند که انجام آن اعمال باعث نزدیکى وقرب به سوى امام عصرارواحنافداه مى شود:

فلیعمل کل امرءٍ منکم بما یقرب به من محبّتنا، ولیتجنب ما یدینه من کراهتنا وسخطنا؛(۷)

بنابراین هر یک از شما باید کارى کند که وى را به محبت ودوستى، نزدیک کند واز آنچه که خوشایند ما نبوده وباعث کراهت وخشم ماست، دورى گزیند.

پس اگر حجاب هاى بین خود وامام زمان علیه السلام را که به واسطه ى انجام گناهان ووجود صفات رذیله وشیطانى در روحمان به وجود آمده است، از میان برداریم؛ این ارتباط دو طرفه شده وموجب اتصال وارتباط روحى با امام عصر علیه السلام ومعصومان علیهم السلام خواهد شد که گاهى (همان طور که در بحث مشاهد ومکاشفه بدان اشاره شد) این ارتباط روحى منجر به مشاهده بدنى آن حضرت نیز خواهد شد وآنقدر این قرب حاصل مى شود که هنگام صحبت واظهار محبت به آن جناب، اظهار لطف وعنایت آن حضرت را احساس مى کنیم؛ همان طور که شاعر در این باره گوید:

یوهمینک الشوق حتّى کانَّما * * * اناجیک من قرب وان لم تکن قربى

آنچنان شوق تو خیالت را برایم مجسم مى کند * * * که گویى از نزدیک با تو آهسته سخن مى گویم، هر چند که نزدیک من نباشى.(۸)

 

 

 

پى نوشت ها:

(۱) معجم الفاظ غرر الحکم ودرر الکلم، ج ۳، ص ۲۳۸۶.

(۲) اصول کافى، ج ۳، ص ۲۱۹٫

(۳) دیوان عبدالرحمن جامى.

(۴) سوره عنکبوت، آیه ى ۶۵.

(۵) سوره نور، آیه ۳۷.

(۶) ولکم المودّه الواجبه؛ خداى تعالى دوستى شما را بر خلق واجب کرد.

(۷) ابو منصور احمد بن على بن ابیطالب طبرسى، احتجاج، ج ۲، ص ۵۹۹٫

(۸) محمد تقى موسوى اصفهانى، مکیال المکارم فى فوائد الدعاء القائم؛ مترجم مهدى حائرى قزوینى، ج ۱، ص ۲۸۶.


  • تاریخ ارسال : ۱۹ فروردین ۱۳۹۵
  • تعداد بازديد :
  • موضوع : باران انتظار , مهدی شناسی
  • کلمات کلیدی : , ,