0%
چهارشنبه ، 09 آذر 1401

پرتال تخصصی تبیان مهدویت

تبیان مهدویت ، بزرگترین پایگاه اینترنتی مهدویت

پیامبر(ص) درباره مهدویت وعده‌های مبهم نمی‌دهد/ مسائل را از م

پیامبر(ص) درباره مهدویت وعده‌های مبهم نمی‌دهد/ مسائل را از م
 به مناسبت فرا رسیدن 17 ربیع الاول، سالروز ولادت باسعادتِ رسول خاتم(ص)، حضرت محمد مصطفی(ص) و به منظور بررسی مهدویت و آخرالزمان در سیره نظری و کلامی رسول ختمی مرتبت(ص) با حجت الاسلام «امیرمحسن عرفان»، محقق و پژوهشگر مهدوی و مدرس مرکز تخصصی مهدویت حوزه علمیه قم گفتگویی صورت پذیرفت که در ادامه مشروح آن تقدیم حضورتان می شود:

مهدویت و مباحث منجی شناسی در نظرگاه و اندیشه پیامبر اکرم(ص) چه…
 به مناسبت فرا رسیدن 17 ربیع الاول، سالروز ولادت باسعادتِ رسول خاتم(ص)، حضرت محمد مصطفی(ص) و به منظور بررسی مهدویت و آخرالزمان در سیره نظری و کلامی رسول ختمی مرتبت(ص) با حجت الاسلام «امیرمحسن عرفان»، محقق و پژوهشگر مهدوی و مدرس مرکز تخصصی مهدویت حوزه علمیه قم گفتگویی صورت پذیرفت که در ادامه مشروح آن تقدیم حضورتان می شود:

مهدویت و مباحث منجی شناسی در نظرگاه و اندیشه پیامبر اکرم(ص) چه تبیین و تعریفی دارد و ایشان با چه کیفیتی به این مسئله پرداخته اند؟

مهمترین منبع در مورد سنخ‌شناسی آموزه منجی موعودحضرت مهدی (عجل الله ) در اسلام، روایات صادره از پیامبر(ص) و ائمه(ع) است، اگر روایات این حضرات(ع) درباره آموزه نجات گرایانه مهدویت نبود، آگاهی صحیحی از آن نداشتیم. در این میان، از نظرگاه رسول خدا(ص) آموزه مهدویت، در سامانه اعتقادی خاصی طراحی و بررسی شده است، به عبارت دیگر، پیامبراکرم (ص) درصدد مهندسی فرهنگی در رویکرد به آموزه مهدویت بوده اند مهمترین اصول در تفسیر حضرت(ص) از این آموزه عبارت است از آنکه در چشم انداز نشست در نظام امامت تحقق می یابد. در اندیشه نبوی(ص) منجی موعود(عجل الله) در اسلام باید امام باشد در روایات بسیاری از پیامبراکرم(ص) به امامت و خلافت مهدی موعود(عجل الله) در کنار یازده امام(ع) دیگر اشاره شده است، روایاتی که به اثنی‌عشر خلیفه (دوازده خلیفه) شهرت یافته اند.

در بیشتر روایاتی که پیامبر(ص) درباره شماره ائمه(ع) سخن گفته اند نام امام اول و آخر را آورده اند که اولین آنها علی(ع) و آخرین آنها قائم(عجل الله) است. ایشان مهدویت را در ذات خود دارای امامت و ولایت می دانند لذا ظهور حضرت مهدی(عجل الله) در اندیشه نبوی به معنای تحقق حقیقت در زمین است. وقتی ما از امامت حضرت مهدی(عجل الله) از نگاه رسول خدا(ص) سخن به میان می آوریم یعنی در نگاه ایشان مهدی(عجل الله) حجت به معنای دلیل و نشانه است اگر بر امامت مهدی موعود(عجل الله) تاکید دارند بدین معنا است که حضرت مهدی(عجل الله) در عین مخلوق بودن احوال و اوصافی کاملاً الهی دارد.

 

چه اصول دیگری بر اندیشه مهدوی رسول خاتم(ص) حاکم است که باید تبیین و بررسی شود؟

 

دومین اصل، در اندیشه و تفکر نبوی در این باره آن است که آموزه نجات گرایانه مهدویت در قالب ستیزش تاریخی جبهه تاریخی حق و باطل بررسی می شود در فلسفه نظری تاریخ، تقابل حق و باطل موتور محرکه است یعنی دو قطب و نظام داریم، حق و باطل و درگیری آنها موتور محرکه تاریخ است ازمجموع آیات و روایات نبوی استنباط می شود که قیام امام زمان(عجل الله) آخرین مرحله تقابل حق و باطل است یعنی آینده روشن بشر با تحقق حکومت جهانی حضرت مهدی(عجل الله) محقق می شود. از این رو، پیامبر اکرم(ص) فرمودند: قیامت برپا نمی شود مگر آنکه قبل از آن فردی از اهل بیت من ظهور کند و زمین را پر از قسط و عدل کند همانطور که پر از ظلم و جور شده است.

 

مهمترین ویژگی ها و شاخصه های مهدویت در نظرگاه و اندیشه رسول خدا(ص) چیست؟

 

نخست جهانشمولی اندیشه مهدویت است، رسول الله(ص) هر گاه از عدالت و قسط مهدی در آخرالزمان سخن به میان می آورند از فراگیری قسط و عدل در زمین سخن می گویند اینکه حضرت مهدی(عجل الله) برای نجات یک قوم و نژاد و مذهب یا برای نجات باورمندان به یک دین قیام نمی کند لذا «یملاءالارض قسطا و عدلا بعد ما ملئت ظلما و جورا» که در روایات نبوی آمده، نشان می دهد حضرت مهدی موعود(عجل الله) برای نجات بشریت قیام می کند. در نظرگاه حضرت رسول(ص)، موعود اسلام صرفا کارکردی عبادی معنوی ندارد بلکه کارکردی اجتماعی با رویکرد تمدنی دارد لذا در روایتی از پیامبر اکرم(ص) تصریح شده فرمانروایی مهدی(عجل الله) در شرق و غرب عالم هستی است یعنی این نجات‌بخشی انحصاری و قوم مدارانه نیست!

علی‌رغم این تصریح، سوگمندانه در فعالیت های رسانه ای ما و در تبلیغ و ترویج مهدویت این نجات بخشی به یک قوم و نژاد و مذهب منحصر می شود اما در تبلیغ برون دینی و تمدنی ما باید این نکته بُلد و پررنگ شود چنان که در موعودباوری دیگر ادیان و مکاتب کمتر دیده و این نجات‌گری به افرادی خاص منحصر می شود مثل اوانجلیست ها که منجی گرایی را برای قومی خاص می دانند یا نجات بخشی ماشیح که صرفاً برای قوم یهود است.

 

وعده هایی که رسول خدا(ص) درباره منجی موعود(عجل الله) می دهند بر چه اصول و مبانی‌ای استوار است؟

 

دومین ویژگی آنکه پیامبر(ص) به مبهم وعده نمی دهند و نمادین سخن نمی گویند و اسطوره ای بیان نمی کنند، در گفتار رسول خدا(ص) لقب، نام، کُنیه، نسب، قبیله و تبار و حتی شمایل و ویژگی های جسمانی مهدی موعود(عجل الله) به صراحت بیان شده است. این امر که از سوی پیامبر(ص) تبیین شده مصونیت‌بخش اعتقاد و باور به مهدویت است یعنی پیامبر(ص) به این باور امنیت بخشیدند تا در گستره تاریخ مسلمین به دامان جریان های انحرافی نیفتند.

از مهمترین مکانیزم های بازدارنده از این مسیر، روایاتی است از پیامبر(ص) و اهل بیت(ع) که به تعیّن و تشخص مهدی موعود(عجل الله) که ویژگی های خاص مهدی(عجل الله) را بیان می کند، می پردازند. اینکه حضرت مهدی(عجل الله) تعیّن و تشخص دارد خط بطلان است بر تفاسیر صوفیانه بر مهدویت. برخی از صوفیان مهدویت را نوعی می دانند که می تواند مصادیق تعدد داشته باشد و در هر زمان بر شخصی خاص صدق کند!؛ صوفیان می گویند مهدی(عجل الله) یعنی شخصی دارای صفات هدایتگری لذا در هر زمان قطبی می شود برای آن یافت!! این در حالی است که رسول اکرم(ص) با تعیّن و تشخص به این نگاه خط بطلان می کشند و می فرمایند: مهدی(عجل الله) فقط یک مصداق دارد و معین نیز است.

سومین شاخصه آموزه مهدویت از دیدگاه پیامبر(ص)، پیامدها و کارکردهای کلان ظهور حضرت بقیه الله الاعظم(عجل الله) است؛ تاکیدی که ایشان بر مقوله عدالت در ظهور مهدی موعود(عجل الله) دارند، نشان می دهد که قلمرو و ساحات نقش آفرینی موعود در عصر ظهور در همه سطوح جامعه و برای تمامی مردم در سراسر دنیا است و هیچ نهاد و مجموعه کوچک و بزرگی نیست مگر آنکه عدالت در آن حاکم باشد به عبارتی آورده نجات، کلان و عمیق و گسترده است نه سطحی و عاطفی و حداقلی و زودگذر.

 

در مسئله و فرهنگ انتظار سیره و سلوک نظری و مبنای تفکر پیامبر اکرم(ص) چه کیفیتی دارد و چه حقایقی را بازگو می کند؟

 

در مهندسی فرهنگ انتظار در سلوک نبوی(ص) چند شاخصه بسیار مهم می بینیم؛ نخست آنکه حضرت رسول(ص) در تبیین آموزه مهدویت هنرمندانه نمادپردازی می کنند، یعنی سعی می کنند از نماد و تمثیل استفاده کنند تا در عین سادگی، درک مطلب برای مخاطب سخت و زمانبر نباشد برای مثال وقتی می خواهند تعداد ائمه(ع) را بیان کنند از تمثیل استفاده بهره گرفته و می فرمایند: تعداد ائمه(ع) بعد از من به تعداد ماه های سال است ... با این تماثیل و تشبیهات مسئله بهتر در ذهن مسلمانان جا می افتد.

دومین شاخصه مهندسی فرهنگی انتظار در سلوک نبوی (ص)، تاکید ایشان بر اولویت ها است حضرت(ص) مسائل را از مسئله‌نماها جدا می کردند و به آنچه حیاتی بود، می پرداختند. در کتاب «معجم احادیث امام مهدی(عجل الله)» 563 روایات از پیامبر(ص) درباره مهدویت احصاء شده که بخش قابل توجه آن درباره آخرالزمان است اما سوگمندانه بسیاری از آنها سندی متصل به رسول خدا(ص) ندارد! عبدالعلیم بستوی در کتاب «المهدي المنتظر (عجل الله) في ضوء الأحاديث و الآثار الصحيحة» به این نکته تذکر داده است اما به هر حال، حضرت رسول(ص) به تبیین مسائل اساسی و اولویت ها نظر داشته اند نه جزئی ترین اتفاقات آخرالزمان، از نظر ایشان آنچه هدایتگر است تبیین اولویت ها است.

سومین شاخصه مهندسی فرهنگی انتظار در اندیشه رسول خاتم(ص)، موقعیت شناسی و القای خوداگاهی دینی در تبیین آموزه مهدویت برای مخاطب است اینکه حضرت(عجل الله) سعی می کردند در مناسبت ها از مهدی موعود(عجل الله) نام ببرند، فرصت محوری در این باره بوده است.

 

رهاورد این شیوه پرداخت به مهدویت در سیره پیامبر خاتم(ص) چیست و چه افق‌گشایی‌ای برای منتظران در عصر غیبت دارد؟

 

با اندیشه بر آنچه گذشت می توانیم به آورده تبیین آموزه های مهدویت در نظرگاه نبوی اشاره کنیم ایشان تاکید دارند در پرداخت به این آموزه باید اولویت ها بررسی شده و به موضوعات غیرضرور پرداخته نشود، الگوی نبوی این پیام را به ما می دهد که به مسائل اولویت‌دار بپردازیم. علاوه بر این، هر تفسیری از اندیشه مهدویت که با مقام امامت مهدی(عجل الله) در تعارض باشد درحقیقت نفی این اندیشه نجات‌گرایانه در اسلام است. در روایات نبوی اقتدای حضرت عیسی(ع) به مهدی(عجل الله) دال بر آن است که باید حضرت مهدی(عجل الله) دارای مقام امامت باشد اگر مهدی موعود(عجل الله) را صاحب مقام امامت ندانیم اقتدای حضرت عیسی(ع) به ایشان صحیح نیست. سومین آورده سلوک و اندیشه نبوی در موضوع مهدویت، نگاه فراتاریخی به اندیشه نجات گرایانه است. چهارم آنکه ظرفیت کلانی در اندیشه نبوی برای مبارزه با جریان ها و مدعیان دروغین مهدویت وجود دارد که از این ظرفیت باید به نحو احسن استفاده کرد و نهایتاً آنکه پیشنهاد می شود طلاب و دانشجویان در حوزه و دانشگاه جلسه نگارش پایان نامه و رساله اندیشه نبوی در حوزه مهدویت را مورد توجه قرار دهند.



تاریخ و ساعت انتشار :
08:20:40 ~~~ 1401/07/18
دسته بندی :
مقالات و گفتگو های مهدوی
با مهدی

بنر های حاشیه پست

اظهار نظر در مورد پیامبر(ص) درباره مهدویت وعده‌های مبهم نمی‌دهد/ مسائل را از م .::. پرتال تخصصی تبیان مهدویت

*
*
دانلود مستقیم