جمعه ، 17 اردیبهشت 1400

پرتال تخصصی تبیان مهدویت

تبیان مهدویت ، بزرگترین پایگاه اینترنتی مهدویت

توقيع شريف

توقيع شريف
مهم ترين و معتبرترين دليل بر نفي رؤيت و مشاهده امام زمان در عصر غيبت، توقيعي است که شش روز پيش از مرگ علي بن محمد سمري، آخرين سفير خاصّ امام زمان عليه السلام از ناحيه آن حضرت صادر شده است. برابر اين توقيع، مدعي مشاهده دروغگو است و ادعاي وي قابل پذيرش نيست. اين توقيع را بسياري از علما در کتاب هاي روايي خود آورده اند. [1] . شيخ…
مهم ترين و معتبرترين دليل بر نفي رؤيت و مشاهده امام زمان در عصر غيبت، توقيعي است که شش روز پيش از مرگ علي بن محمد سمري، آخرين سفير خاصّ امام زمان عليه السلام از ناحيه آن حضرت صادر شده است.

برابر اين توقيع، مدعي مشاهده دروغگو است و ادعاي وي قابل پذيرش نيست.

اين توقيع را بسياري از علما در کتاب هاي روايي خود آورده اند. [1] .

شيخ صدوق رحمه الله در کمال الدين و تمام النعمة، توقيع را چنين نقل مي کند: «به نام خداوند بخشنده مهربان. اي علي بن محمد سمري! خداوند پاداش برادرانت را درباره تو بزرگ نمايد. تو در فاصله شش روز مي ميري. کارهاي خود را انجام بده و به هيچ کس وصيت نکن که پس از تو، جانشينت باشد که غيبت دوم و تام واقع شد و ظهوري نيست، مگر پس از اذن خداوند. اين اجازه پس از مدتي طولاني است که دل ها قسي و سخت شود و زمين از ستم پر گردد.

به زودي از شيعيان من، خواهند آمد، کساني که ادعاي مشاهده و ديدن مرا بکنند، آگاه باشيد، هر کس قبل از خروج سفياني و صيحه آسماني، ادعا کند که مرا ديده است، او دروغ گوي افترا زننده است. و نيست توان و نه نيرويي مگر از جانب خداوند بزرگ». [2] .

از توقيع فوق استفاده مي شود کساني که پيش از خروج سفياني و صيحه آسماني، ادعاي رؤيت و مشاهده کنند، «کذاب مفتر» خواهند بود و تکذيب آنان لازم است. اين سخن، ربطي به ادعاي مشاهده همراه با نيابت ندارد؛ زيرا ختم نيابت و سفارت، پيش از اين مطرح شد و اينجا مسأله ادعاي مشاهده حضرت از سوي شيعيان مطرح است.

به علاوه مدعي، اعم از اين است که اطمينان به ادعاي خويش داشته باشد و يا به دروغ ادعايي را مطرح کند و يا بپندارد حق است.

البته عده اي به جهت نقل حکايت هاي زياد از مدعيان ديدار، اشکالاتي به توقيع وارد ساخته اند.

محدث نوري در نجم الثاقب اين اشکال ها را اين گونه مطرح کرده است:

«اين خبر ضعيف و غير آن خبر واحد است که جز ظني از آن حاصل نشود و مورث جزم و يقين نباشد، پس قابليت ندارد که معارضه کند با وجدان قطعي که از مجموع آن قصص و حکايات پيدا مي شود.

هر چند از هر يک آنها پيدا نشود؛ بلکه از جمله اي از آنها دارا بود کرامات و خارق عاداتي را که ممکن نباشد صدور آنها از غير آن جناب عليه السلام «پس چگونه رواست اعراض از آنها به جهت وجود خبر ضعيفي که ناقل آن - که شيخ طوسي است - عمل نکرده به آن در همان کتاب». [3] پس از محدث نوري برخي ديگر نيز اشکال ها را به گونه اي ديگر مطرح ساخته اند. [4] .

در مجموع، ايشان چهار اشکال بر توقيع وارد ساخته است:

يکم. توقيع خبر واحد و غير قابل اعتماد است.

دوم. خبر مرسل و ضعيف است.

سوم. شيخ طوسي که توقيع را نقل کرده به آن عمل نکرده است.

4. توقيع معرض عنه است؛ چرا که اصحاب حکايات زيادي نقل کرده اند که اشخاص با امام زمان عليه السلام ديدار داشته اند.

پاسخ از اشکال بر سند: به نظر ما، اين توقيع نه مرسل و نه ضعيف؛ بلکه خبر واحد است که حجيت آن در اصول ثابت شده است و مي توان به آن اعتماد کرد. بزرگان ما نيز به آن، جامه عمل پوشانده اند.

افزون بر اين، ترديد در توقيع، به معناي انکار يکي از معجزات حضرت حجّت عليه السلام است؛ زيرا در اين توقيع، خطاب به سمري بيان شده است: «تو، تا شش روز ديگر از دنيا مي روي» و راوي گويد: روز ششم، وي از دنيا رفت. از اين روي، شيخ حر عاملي در کتاب اثبات الهداة، اين توقيع را در باب معجزات حضرت مي آورد. [5] .

پاسخ اشکال سوم: اما اينکه گفته اند «راوي آن، شيخ طوسي، به توقيع عمل نکرده»، درست نيست؛ چرا که آنچه شيخ طوسي نقل کرده، به دوران غيبت صغري مربوط مي شود و توقيع، نفي مشاهده در دوران غيبت کبري را مورد نظر دارد و مدعي ديدار در اين زمان را بايد تکذيب کرد.

پاسخ اشکال چهارم: اينکه گفته اند: «از توقيع اعراض شده است» درست نيست؛ زيرا علماي بزرگوار ما - که پس از شيخ صدوق رحمه الله، به نقل توقيع پرداخته اند - به آن، باور داشته و در سند و دلالت آن، ترديدي نکرده اند؛ از جمله: شيخ طوسي، در کتاب غيبت، طبرسي رحمه الله در اعلام الوري، اربلي در کشف الغمة و ابن طاووس در ربيع الشيعه. آنان با اينکه داستان هاي ديدار افراد را با حضرت نقل کرده اند، امّا در درستي توقيع ترديدي روا نداشته اند.
پاورقي
[1] کمال الدين؛ کتاب الغيبة و...

[2] کمال الدين و تمام النعمة، ج 2، ص 516.

[3] نجم الثاقب، ص 484.

[4] منتخب الاثر، ص 400.

[5] اثبات الهداة، ج 3، ص 693.
تاریخ و ساعت انتشار :
22:19:48 ~~~ 1399/11/08
دسته بندی :
مهدی وتوقیع
با مهدی

«اَللّهُمَّ عَجِّل لِوَلیِّکَ الفَرَج»

اظهار نظر در مورد توقيع شريف .::. پرتال تخصصی تبیان مهدویت

*
*