0%
چهارشنبه ، 28 مهر 1400

پرتال تخصصی تبیان مهدویت

تبیان مهدویت ، بزرگترین پایگاه اینترنتی مهدویت

چرایی و ضرورت الگوبرداری از جامعه مهدوی

چرایی و ضرورت الگوبرداری از جامعه مهدوی
اشارهجامعه منتظر به جامعه ای گفته می شود که افراد آن با زمینه سازی ظهور و عمل کردن به وظایف خود در عصر غیبت کبری، به امید ظهور منجی عالم بشریت حضرت مهدی؟عج؟ و تشکیل حکومت عدل جهانی و جهانی کردن دین مقدس اسلام به سر می برند و خود را از آسیب های جامعه آخرالزمانی دور ساخته و سعی می کنند طبق شاخصه هایی که برای جامعه مهدوی در…
اشاره
جامعه منتظر به جامعه ای گفته می شود که افراد آن با زمینه سازی ظهور و عمل کردن به وظایف خود در عصر غیبت کبری، به امید ظهور منجی عالم بشریت حضرت مهدی؟عج؟ و تشکیل حکومت عدل جهانی و جهانی کردن دین مقدس اسلام به سر می برند و خود را از آسیب های جامعه آخرالزمانی دور ساخته و سعی می کنند طبق شاخصه هایی که برای جامعه مهدوی در ابعاد فرهنگی، سیاسی و اقتصادی بیان شده عمل کنند. ممکن است در

مورد بحث ما این تصور پیش آید که بین جامعه آخرالزمانی و جامعه صاحب الزمانی(مهدوی) تفاوت ماهوی وجود دارد، لذا اقتدا به سیره حضرت و الگوبرداری از جامعه مهدوی که در آینده شکل خواهد گرفت ممکن نیست. بنابراین ما در اینجا ابتدا به دلیلیت سیره معصومین اشاره کرده و در ادامه به بیان چرایی و ضرورت الگوبرداری از جامعه مهدوی می پردازیم.

تعریف سیره و وجه دلالت آن
سیره یعنی: روش، طریقه و سنت. (1) راغب اصفهانی می گوید: سیره به معنای حالتی است که انسان یا غیر او بر آن حالت زندگی می کند؛ چه آن حالت غریزی باشد و چه اکتسابی. (2)

سنت نزد اصولی ها عبارت است از: قول، تقریر و فعل معصوم. و حجیت آن بر پایه پذیرش عصمت برای ایشان قرار داده شده. (3)

شهید صدر می گوید:

چون معصوم در مسایل اجتماعی و سیاسی و امور دنیوی و اخروی، اعمال انسانی، قضاوت و حکومت مرتکب هیچ گونه خطایی نمی شود، پس همه اقوال و افعال او قابل الگو برداری است، حتی از سکوت معنادار و تایید آمیز او می توان در راه کشف حکم شرعی و شناخت موضع دین و شریعت استفاده کرد. (4)

در اصطلاح «سیره» به معنای خصوص رفتارهای معصوم است. بنابر این اگر سنت قولی را حدیث بنامیم، سنت فعلی و تقریری را باید سیره نامید. (5)

ادله جواز اقتدا به سیره مهدوی
اشاره
از آنجا که سیره معصومین دارای خصوصیاتی مانند جامعیت و شمول، منشاء الهی و محتوای عمیق داشتن، مبین قرآن بودن و ارائه گر ارزش های اسلامی است؛ لذا اصل در سیره معصومین بر جواز اقتدا است. همچنان که امام حسین؟ع؟ عمل کرد و فرمود:

ارید ان آمر بالمعروف و انهی عن المنکر و اسیر بسیره جدی و ابی علی بن ابیطالب؛ (6) تصمیم دارم امر به معروف و نهی از منکر کنم و روش جد و پدرم را دنبال نمایم.

یعنی سبک و قانون رفتاری آنان را در اجرای احکام الهی پی گرفته، بدان عمل کنم.

و ترکیب این ویژگی ها با صفات شخصیتی معصومین نظیر عصمت، طهارت ذاتی و علم بی پایان، نقش الگویی ایشان را برجسته تر می سازد و آنان را به عنوان اسوه های جامع الهی به جامعه بشری معرفی می کند.

ادله جواز اقتدا به سیره معصومین را می توان به دو دسته ادله عقلی و نقلی تقسیم کرد:

الف) ادله عقلی
همان ادله ای که بر اصل وجود امام و شرط عصمت برای او دلالت دارد، چون اگر وجود امام معصوم در هر زمان برای هدایت بشر ضرورت داشته باشد، ولی عمل او سرمشق زندگی ما نباشد، لازمه اش نقض غرض از نصب امام و اثبات عصمت او است. (7)

خواجه نصیر الدین طوسی راجع به «سبب غیبت» می گوید:

و أما سبب غیبته فلا یجوز أن یکون من الله سبحانه و لا منه کما عرفت فیکون من المکلفین، و هو الخوف الغالب و عدم التمکین و الظهور یجب عند زوال السبب؛ (8) اما سبب غیبت امام دوازدهم، پس جایز نیست که از جانب خدای سبحان و یا از جانب خود آن حضرت باشد؛ بلکه از مردم و مکلفین است و آن خوف غالب و تمکین نداشتن مردم از امام است و هر موقع این سبب زایل شود، یعنی مردم تمکین و اطاعت از امام نمایند ظهور واجب می شود.

بنابر این عقل حکم می کند به فراتر از جواز، یعنی ما مکلفیم که با اقتدا به حضرت و عمل به سیره ایشان زمینه ظهور را فراهم کنیم.

ب) ادله نقلی
آیات و روایاتی که پیروی از امام و متابعت از اعمال ایشان را ضروری می داند، مثل:
{أَ فَمَنْ یهْدِی إِلَی الْحَقِّ أَحَقُّ أَنْ یتَّبَعَ أَمَّنْ لا یهِدِّی إِلَّا أَنْ یهْدی فَما لَکُمْ کَیفَ تَحْکُمُونَ} (9)

{لَقَدْ کانَ لَکُمْ فی رَسُولِ اللَّهِ أُسْوَهٌ حَسَنَهٌ لِمَنْ کانَ یرْجُوا اللَّهَ وَ الْیوْمَ الْآخِرَ } (10)

پیامبر؟ص؟ فرموده اند:

خوشا به حال کسی که قائم از اهل بیت مرا درک کرده و در غیبت او قبل از قیامش به او اقتدا نماید... . (11)

و روایاتی که مضمونش یاری جستن حضرت مهدی؟عج؟ از ما و لزوم یاری دادن و بیعت با ایشان است، نیز از این دست محسوب می شوند. (12) مانند روایت امام صادق؟ع؟ که می فرماید:

باید هر یک از شما برای خروج قایم اسلحه آماده کند. چون وقتی خداوند ببیند کسی به نیت یاری مهدی اسلحه تهیه کرده امید می رود خداوند عمر او را دراز کند، تا ظهور را درک کند و از یاوران مهدی باشد. (13)

اگر آنچه را حضرت می خواهد تحقق بخشد، ربطی به دوران ما نداشته باشد، پس معنای یاری خواستن حضرت از ما و مؤثر بودن اصلاح جامعه در تعجیل فرج ایشان چیست؟بنابر این باید اذعان داشت که سیره مهدوی قابل تأسی و الگوبرداری است و افراد جامعه باید با پیروی از فرامین حضرت و عمل به سیره ایشان، یاری خود را نشان داده و در راستای تعجیل فرج ایشان گام بردارند.

بنابراین اگر تصور شود که بیان وقوع چنین سیره ای در آینده از زبان آیات و روایات تنها نشان دهنده غایت نهایی سیر تاریخ بشر، و امیدوار کردن انسان به ظهور تمدن واقعی اسلامی است و برای ما که بدان افق نرسیده ایم پیام عملی ندارد؛ باید گفت: علاوه بر اینکه از ادله نقلی گوناگون چنین درمی یابیم که رفتار مردم در عصر غیبت، در تقدیم و یا تأخیر ظهور حضرت مؤثر است، باید توجه داشت که تحولات اجتماعی تمهیدپذیر و تدریجی است و هیچ گونه حادثه اجتماعی به طور اعجاز گونه به یکباره تحقق نمی یابد. پس در تند یا کند
شدن این سیر تاریخی مقدمات و آمادگی جامعه مثمر ثمر خواهد بود. لذا برای رسیدن به جامعه مهدوی باید با انتظار پویا، یعنی فراهم کردن زمینه ظهور حضرت تلاش کنیم.

از طرفی با توجه به تبیین گسترده روایات از وضعیت عصر ظهور، پی می بریم که لسان روایات تبیین واقعیتی تحقق پذیر در آینده است که مانند همه حوادث اجتماعی از عوامل واقعی خود نشأت می گیرد نه لسان اسطوره ای و صرف تبیین آرمانی و افسانه ای از آینده، زیرا نصوص در این مورد به لسان اخبار از آینده است بنابراین با توجه به این قاعده که بین علت و معلول باید سنخیت وجود داشته باشد، جامعه زمینه ساز باید به وسیله الگوبرداری از شاخصه های جامعه مهدوی که روایات به آنها اشاره کرده خود را در عمل هم سنخ جامعه مهدوی گرداند. یعنی همان وضعیتی را که روایات برای جامعه مهدوی در ابعاد مختلف ترسیم کرده اند باید در حد توان، امکانات و تلاش خود را در جامعه زمینه ساز نیز ترسیم کنیم.

شاید برخی بگویند سیره معصومین در صورتی قابل تأسی است که مربوط به ویژگی های آنان نباشد، در حالی که سیره حکومتی حضرت مهدی؟عج؟ بدان گونه که در روایات ترسیم شده است، مربوط به شخص او به عنوان آخرین امام است که برپا کننده حکومت جهانی و احیای اسلام است و قابل الگوبرداری و تأسی نیست.

باید گفت در سیره معصومین، آنجا که دلیل قطعی بر اختصاص رفتاری به ایشان دلالت کند، آن رفتار قابل تأسی نیست و در غیر آن اصل اولی جواز تأسی و اقتدا است. بنابراین در مورد سیره حضرت مهدی؟عج؟ ما می توانیم این وجوه اختصاصی را شناسایی کنیم، چه این وجوه مربوط به خصوصیتی در شخص حضرت باشد یا مربوط به خصوصیتی در زمان و مکان ظهور که قابل تعمیم به دیگر زمان ها و مکان ها نیست. و در غیر این موارد به سیره حضرت اقتدا کرده و برای جامعه خود الگوبرداری کنیم. (14)

بنابراین چرایی و ضرورت اقتدا و الگوبرداری از سیره و روش حکومتی حضرت مهدی؟عج؟ در جامعه مهدوی برای جامعه آخرالزمانی در ابعاد فرهنگی، اعتقادی، سیاسی، اجتماعی و اقتصادی تبیین شد. و پذیرفتیم که دولت حضرت مهدی؟عج؟ و حکومت او دارای خصوصیاتی است که فقط در زمان ظهور او امکان پذیر است، ولی در غیر این موارد می توانیم سیره آن حضرت را الگوی خود قرار داده و به اندازه توان محدود خود، جامعه مهدوی را بر پا کنیم. و شاید یکی از علل توصیف خصوصیات دولت مهدوی در عصر ظهور در لسان روایات این باشد که ما از این دولت الگو گرفته و تا حدّ امکان خود را به حضرت و دولت او شبیه نماییم.




1- . المصباح المنیر، ج1، ص361؛ معجم مقاییس اللغه، ج3، ص61.
2- . مفردات الفاظ القرآن، واژه سار، ص433.
3- . الاصول العامه للفقه المقارن، ص122.
4- . دروس فی علم الاصول، مبحث دلیل شرعی غیر لفظی.
5- . « سیره مهدوی و دولت منتظر»، مشرق موعود، سال سوم، شماره 10، ص34.
6- . فرهنگ جامع سخنان امام حسین؟ع؟، ص 329.
7- . کشف المراد فی شرح تجرید الاعتقاد، ص345.
8- . رساله امامت، فصل سوم، ص25.
9- . «آیا آن که به حق راه می نماید به متابعت سزاوارتر است یا آن که به حق راه نمی نماید و خود نیز نیازمند هدایت است؟ شما را چه می شود؟ چگونه حکم می کنید؟»؛( یونس(10)، 35).
10- . «برای شما اگر به خدا و روز قیامت امید می دارید رسول اللَّه مقتدای پسندیده ای است»؛( احزاب(33)، 21).
11- . «طُوبَی لِمَنْ أَدْرَکَ قَائِمَ أَهْلِ بَیتِی وَ هُوَ یأْتَمُّ بِهِ فِی غَیبَتِهِ قَبْلَ قِیامِه... »؛ ( کمال الدین و تمام النعمه، ج1، ص286، باب25، ح2).
12- . مکیال المکارم، ج2، ص219-236و306.
13- . «... لَیعِدَّنَّ أَحَدُکُمْ لِخُرُوجِ الْقَائِمِ وَ لَوْ سَهْما... »؛ (الغیبه، نعمانی، ص320، باب21، ح10).
14- . « سیره مهدوی و دولت منتظر»، مشرق موعود، سال سوم، شماره10، ص44.







تبیان-مهدویت-امام زمان -مهدوی -منجی - ظهور - آخرالزمان -رجعت


تاریخ و ساعت انتشار :
09:44:46 ~~~ 1400/03/01
دسته بندی :
مفاهیم وکلیات
با مهدی

«اَللّهُمَّ عَجِّل لِوَلیِّکَ الفَرَج»
tebyan12.nettebyan12.nettebyan12.nettebyan12.nettebyan12.nethttps://tebyan12.net/Kalamtebyan12.net

اظهار نظر در مورد چرایی و ضرورت الگوبرداری از جامعه مهدوی .::. پرتال تخصصی تبیان مهدویت

*
*
دانلود مستقیم