دوشنبه ، 23 فروردین 1400

پرتال تخصصی تبیان مهدویت

تبیان مهدویت ، بزرگترین پایگاه اینترنتی مهدویت

كيسانيه

كيسانيه
يکي از فرقه هايي که در مباحث انحراف در مهدويّت از آن ياد شده «کيسانيه» است. در مورد علت نام گذاري اين فرقه به کيسانيه، اختلاف نظر هست؛ برخي نوشته اند: اينان پيروان کيسان مولي اميرالمؤمنين عليه السلام هستند. کيسان شاگرد محمدبن حنفيه بود، اما از امام حسن و امام حسين عليهما السلام و از محمد علوم مختلف - از جمله علم تأويل و باطن و علم آفاق و انفس…
يکي از فرقه هايي که در مباحث انحراف در مهدويّت از آن ياد شده «کيسانيه» است. در مورد علت نام گذاري اين فرقه به کيسانيه، اختلاف نظر هست؛ برخي نوشته اند: اينان پيروان کيسان مولي اميرالمؤمنين عليه السلام هستند. کيسان شاگرد محمدبن حنفيه بود، اما از امام حسن و امام حسين عليهما السلام و از محمد علوم مختلف - از جمله علم تأويل و باطن و علم آفاق و انفس - آموخت و سپس به امامت محمد قائل شد و براي محمد مراتب و درجاتي دانست که خارج از حدّ وي بود. [1] .


برخي نوشته اند: کيسانيه پيروان مختار بن ابي عبيده ثقفي هستند؛ زيرا مختار ملقب به کيسان بود، از اين رو کيسانيه خوانده شده اند.

شماري هم نوشته اند: فرمانده پليس (شرطه) مختار، کيسان نام داشت و مکني به ابوعمران بود. و او در اعمال خود بسيار افراط مي کرد و محمد را وصي حضرت علي عليه السلام مي دانست و مختار را نايب او معرفي مي کرد! او معتقد بود که جبرئيل بر مختار وحي مي آورد: [2] .

عقايد مشترک کيسانيه.

تمام فرق کيسانيه، داراي عقايدي مشترک هستند که عبارت است از: اعتقاد به امامت محمدبن حنفيه فرزند علي بن ابي طالب عليه السلام، عقيده به مسأله بدا، اعتقاد به تناسخ و حلول، اعتقاد به رجعت و اعتقاد به نوعي غلوّ درحق ائمه عليهم السلام و پيشوايان خويش. غير از اين ها هر يک از اين فرقه ها داراي اعتقادي خاصّ نيز هستند که ذيل هر فرقه به آن اشاره خواهد شد.

کيسانيه پس از درگذشت محمدبن حنفيه، به دو شعبه تقسيم شدند: دسته اي مرگ محمد را انکار کردند و گفتند: وي نمرده و نمي ميرد و زنده است؛ اما غايب شده و در کوه رضوي (کوه رضوي) پنهان است تا روزي که به او امر شود و ظهور کند. اين دسته، وي را همان امام منتظر مي دانند؛ از اين رو هيچ کس را پس از وي امام نمي دانند!

گروه ديگر مرگ محمد را باور کرده و پس از وي ابوهاشم عبداللّه بن محمد را به امامت برگزيدند و اعتقاد به حلول روح محمد در ابوهاشم پيدا نمودند.

مهم ترين فِرَق کيسانيه عبارت است از:

1. فرقه اي که اعتقاد دارند حضرت علي عليه السلام به امامت محمد فرزند خود تصريح کرده و او را به جانشيني خود انتخاب نموده است. اينان معتقدند: در جنگ جمل امام علي عليه السلام پرچم جنگ را به محمد سپرد؛ [3] در حالي که برادرانش حسن و حسين عليهما السلام نيز در آن جنگ بودند.[4] از اين جهت او را جانشين بلافصل حضرت علي عليه السلام مي دانند.

2. فرقه دوم معتقدند: محمد پس از برادرانش حسن و حسين عليهما السلام به امامت رسيد؛ زيرا حسين در موقع خروج از مدينه محمد را به عنوان وصي و جانشين خود انتخاب کرد. [5].

3. برخي معتقدند: محمد همان امام مهدي عليه السلام است و هيچ کس از اهل بيت علي عليه السلام نبايد با او مخالفت کند. حتي حسن و حسين عليهما السلام نيز با اجازه او، صلح و يا جنگ کردند؛ وگرنه هلاک مي شدند! او زنده است و در کوه رضوي پنهان است و سبب غيبت او از خلق را خدا مي داند. [6] اينان به نام «کربيه»، پيروان ابوکرب ضرّير مي باشند.

4. برخي ديگر معتقدند: چون محمدبن حنفيه تسليم عبدالملک بن مروان شد و با او بيعت کرد و نيز با ابن زبير نيز بيعت کرد، از اين رو در کوه رضوي زنداني است و شکنجه مي بيند.

5. مختاريه، پيروان مختاربن ابي عبيده ثقفي، هستند برخي نوشته اند: مختار نخست از خوارج بود؛ سپس از طرفداران زبير گرديد. پس از آن شيعه شد و سپس کيساني گرديد و قائل به امامت محمدبن حنفيه شد. او مردم را به سوي او دعوت کرد و خود را از ياران محمد و از داعيان او شمرد. کلماتي مسجّع بر زبان مي راند و علومي باطل را اظهار مي کرد و چون محمدبن حنفيه ازقضيه وي مطلع شد، ازاو بيزاري جست. امّا مردم به دو دليل به او گرويدند: يکي آنکه وي منتسب به محمد ابن حنفيه بود و ديگر آنکه به خونخواهي امام حسين عليه السلام، قاتلان وي رامجازات کرد. [7] .

برخي نوشته اند: محمدبن حنفيه، حکومت عراق را به مختار داد تا از قاتلان حسين عليه السلام انتقام بگيرد و او بود که مختار را «کيسان» ناميد؛ از اين رو کيسانيه را مختاريه هم مي نامند. [8] .

6. هاشميه، پيروان ابوهاشم عبداللّه بن محمد حنفيه هستند. اينان مرگ محمدبن حنفيه را باور کردند و پس از وي، به امامت فرزند او ابوهاشم معتقد شده و گفتند: محمد همه اسرار را به ابوهاشم منتقل کرده است. [9] .

برخي نوشته اند: عده اي از فرقه هاي غاليان، مانند سپيد جامگان خراسان - که پيروان مقنع بودند - و فرق خرمدينيه و خرميّه از کيسانيه پيدا شدند. [10] .

شماري از کيسانيه پس از مرگ محمدبن حنفيه، به امامت علي بن الحسين زين العابدين عليه السلام اعتقاد پيدا نموده و مستبصر شدند. [11] .

از آن جمله مي توان سيد اسماعيل حِمْيَري را نام برد که نخست کيساني مذهب بود، اما بعداً مستبصر شده و به امام سجّادعليه السلام پيوست.



پاورقي

[1] شهرستاني، الملل والنحل، ج 1، ص 147.

[2] فرق الشيعه24 - 23.

[3] مقالات الاسلاميين، ص 18.

[4] اشعري، المقالات والفرق، ص 21.

[5] الفرق بين الفرق، ص 20 - 19.

[6] ر.ک: الفرق بين الفرق، ص 27.

[7] الملل والنحل، ج 1، ص 148 - 147.

[8] فرق الشيعه، ص 26.

[9] الملل والنحل، ج 1، ص 151 - 150.

[10] فرق الشيعه، 35.

[11] مقالات الاسلاميين، ص 23.
تاریخ و ساعت انتشار :
22:19:48 ~~~ 1399/11/08
دسته بندی :
مهدی ،فرقه ها
با مهدی

«اَللّهُمَّ عَجِّل لِوَلیِّکَ الفَرَج»

اظهار نظر در مورد كيسانيه .::. پرتال تخصصی تبیان مهدویت

*
*